متن سخنان عبدالعزیز سلیمی در:

مراسم فارغ التحصیلی دانشگاه  اسلامی دارالعلوم زاهدان

السلام علیکم جمیعاً و رحمة الله و برکاته.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله لا نعبد و لا نستعین الا ایاه والصلاه و السلام علی رسول الله و من والاه.

مبسملاً   محمدلاً   مصلیاً	مسلماً  مسلیاً  مصلیاً
محوقلاًً و سائلاً وسائلاً	مبتهلاً باسط کف  قائلاً
فاح الصبا لاح الصباح ، راحا	سبوحنا، قم صاح هات راحاً
عوناً لحفظ العهد و الأيمان	صوناَ للإعتقاد و الإيمان
إذ كان  عقلنا  لنا  عقالاَ	من عاقل  او  ناقل  ع  قالاً
مه مه هیا ذا عمهٍ فی مهمه	لیس  لدر شبه  بالشبه
و كان آن  کان كان  ليسا	ثوی بحیث لیس حیث ایسا
متی متی حتی أتی علیه	من أین این ینتمی الیه
هل ساعد يصله في كُم كم	كيف لا كيف مع الكيف يُضم
فهل معي ذهن يعي يا المعي	مسيل سيل همع دمع مدمعي

اولویت های کاری اصحاب دعوت و تبلیغ

اعلام آمادگی طلاب فارغ التحصیل را برای حمل بار مسئولیت  علمی،ایمانی و قرآنی به ایشان،استادان و خانواده های محترمشان تبریک می گویم و امیدوارم که توفیق الهی رفیق راهشان باشد.

همچنین از تمامی بانیان و برنامه ریزان و مجریان این مراسم مبارک کمال تشکر را دارم و اجر جزیل را از خداوند منان برایشان خواستارم.

سخنانم رو با اشعار آغازین کتاب«الفضیله» سید عبدالرحیم مولوی عارف، متکلم وادیب قرن سیزدهم هجری کردستان آغاز نمودم . بزرگ مردی که همچون ستاره ای در آسمان آیین و ادب ومعنویت برگرفته از شریعت می درخشد، یاد او و تمامی عالمان و داعیان دعوت حق، راهیان راه  انبیاء و سالکان صراط مستقیم را که با توسل به دو بال «توحید و تقوا» توفیق طیران در آسمان «ایمان و عمل صالح» را پیدا نمودند و ناصحانه و امانتدارانه پویندگان پرهیزکاری را با مسئولیت های ایمانی و اسلامی خویش آشنا کردند و پرچمدار فکر و فرهنگ و تمدن اسلامی گشتند و هریک در میدانی و حوزه ای در برابر تمامیت خواهی و غارتگری حق ناپذیران و  کارشکنی دوچهرگان، مجاهدانه مقاومت نمودند ، گرامی می داریم و مغفرت  الهی و سعادت ابدی را برای همه آن بزرگواران آرزو می نماییم.

به عنوان مقدمه ای بر گفتارم به این موضوع اشارتی دارم که:

معرفت حقیقت و نقش و منزلت دین در گرو شناخت ماهیت ، مسئولیت ، و آغاز و انجام انسان و عنصر حیات و نگاهی اجمالی به نظام آفرینش و ارتباط میان این امور است.

برخلاف عنوان کتاب« انسان موجود ناشناخته» الکسیس کارل، انسان از منظر قرآن ، نه اینکه موجود ناشناخته ای نیست، بلکه برای معرفت خویشتن و پدیده های اطراف خود دارای ابزار شناخت و معرفت است و به تعبیر قرآن از«سمع ، بصر وقلب» برخوردار می باشد . انسان هـــــمانگونه که بر پایــــــه قوانین و سنتهای الهی از نظر مادی ، دورانی را طی می کند و در مسیر تکامل بدون دخالت خود گام هایی را بر می دارد و بعد از سپری نمودن دوران ( نطفه ، علقه و مضغه ) و گذر از دوران جنینی به زندگی در این جهان گام می نهد و در آن  مراحل کودکی ، نوجوانی ، جوانی، میانسالی و سالمندی را طی می کند. از طرف دیگر استعدادهای ذهنی ، درونی و روانی او بر اساس آموزه ها ، الگوهای موجود ، سیستم تعلیم و تربیت و فرهنگ و آداب رایج، رشد و نمو می کند و دارای شخصیت  و هویت خاصی می گردد. .  

   حیات وزندگی نیز که یکی از پایه های جهان بینی است، در جانداران به بطور عمومی به چهار شکل تبلور پیدا نموده و می نماید:

الف – حیات گیاهی ، که دارای دو ویژگی «رشد و تولید مثل» می باشد .

ب – حیات حیوانی ، که از سه ویژگی «رشد ، تولید مثل و حرکت»  برخوردار است.

ج – حیات انسانی ، که دارای پنج ویژگی «رشد ، تولید مثل ، حرکت، علم و اراده» می باشد .

جهان هستی نیزبا الهام از آیات قرآنی و تحقیقات علمی، تابع مجموعه ای از قوانین و سنت های دقیق است و گردش زمین و ماه و خورشید و دیگر    مجموعه های کیهان و تحولاتی مانند شب و روز و فصل ها و رشد و نمو گیاهان و درختان و ... بر پایه آن قوانین دقیق صورت می پذیرد .

با این نگاه اجمالی به انسان ، حیات و هستی،  به این نتیجه می رسیم که    منهای بخش ذهنی ، فکری و ارادی انسان ، بقیه امور متعلق به او تقریبا به طور خودکار و سیستماتیک و برخاسته از اراده خداوند و به وسیله قوانین و سنت های تغيیر ناپذیراداره می شوند.

و ازآنجا که خداوند انسان را  برای تحقق سه هدف:

1- عمران ،سازندگی و بالندگی

-«هو أنشاکم من الارض واستعمرکم فیها»  هود 16

2- عبادت، بندگی و اطاعت

-« وما خلقت الجنّ و الانس الا لیعبدون» ذاریات56

 3-  خلافت ، انجام مسؤلیت های محوله از جانب خداوند .

 -«انی جاعل فی الارض خلیفه» بقره30  آفریده است:   - قیام و اقدام به سازندگی ، بندگی و ماموریت الهی و همگامی با سیر حرکت حیات و نظام هستی - سیر تکاملی فکری ، معـــــــــنوی و اخــــــــلاقی انسان به مجموعه ای از قوانین، باید ها و نبایدهایی که اصول و ثوابت آن لزوما همچون قوانین حاکم بر هستی و حیات باید استوار و تغییر ناپذیر باشـــــــند نیازمند است .

از آنجا که توانایی های قانونگذاری و تشریع انسان برای خود تحت تأثیر شدید محدودیت های زمانی،  مکانی و متأثر شدن از عواملی مانند نوع خاص تعلیم و تربیت ، فرهنگ ، نژاد ، گرایش ها و منافع و مصالح قرار دارد و لزوما نمی تواند قوانین و رهنمودهای اصولی  را با توجه به گذشته ، حال و آینده ارائه دهد . و بارها در تاریخ حیات بشری چنین چیزی را تجربه نموده و به شکست و بن بست و گاهی به فاجعه های وحشتناک انجامیده است. در نتیجه این خداوند علیم و حــــکیم است که بر اساس علم و حکمت و تدبیر خویش رهنمودهایی کلی و ثوابت لایتغیری را به عنوان دستور العمل هایی در جهت رشد و تکامل فکری ، معنوی ،اخلاقی ، عملی و ارادی انسان ها فرا راه ایشان نهاده و در کنار آن رهنمودهای کلی و ثوابت لا یتغیر،احکام جزئی و دستور العمل های متغیری را برای پاسخگویی به تحولات مختلف و پدیده- های جدید وهمراهی با سیر تکاملی حیات بشری مقرر نموده اسـت .

آن رهنمودها و  دستورالعمل های اسلام ، از آنجا که برخاسته از علم و تدبیر و حکمت مطلق بری از عیب و نقــــــص خـــــداوند می باشند به تمام معنی با ساختار شخصیتی انسان و تعامل او با دیگر انسانها و پدیده ها، سازگاری و هماهنگی تام و تمام دارند . و انسان را با سیر ، حرکت و تکامل مادی و معنوی آفرینش همراه و همگام   می گردانند.

اما خداوند  علیم و حکیم در راستای تحقق علم و حکمتش انسان ها را در دو راهی یکتاپرستی و چند خدایی، حق و باطل و خیر و شر قرار داده و آزادی انتخاب یکی از این دو راه را به ایشان داده است. و در برابر داعیان توحید ،ایمان ، حق و خیر، منادیان شرک ،کفر ، باطل و شر حضور قوی داشته و دارند به ویژه در دنیای امروز از پیشرفته ترین تکنیک ها و ابزارهای به ویژه وسایل ارتباط جمعی جهانی بهره می گیرند. و همانگونه که خداوند می فرماید:

ـ« يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَلَا تَتَّبِعُوا خُطُوَاتِ الشَّيْطَانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ (208) البقره

ابلیسیان آزمند و شیاطین شراره بدست برای گمراه گردانیدن انسان ها با طرح و برنامه های از پیش تهیه شده عمل می کنند، که به صورت بسیار خلاصه برداشتی  را که امام ابن القیم در کتاب اغاثه اللهفان از این آیه  دارند حضور شما ارائه می شود.

دامهاي شياطين جن وانس

خـداوند بار مسئولیت حاکميت بخشيدن به شریعتش را در عرصه های زندگــي فردي ، اجتماعي ، عمران و آباداني بردوش انسان نهاده است تا زمینه های  لازم را برای  «امنيّت وآزادي و عدالت و پیشرفت» در جامعه فراهم نماید و الگویی الهی را برای بشریت تشنه معنویت و عدالت ارائه دهد.

       گام نهادن در اين راه ،گام نهادن در راه عبــوديت خــداوند و رهايي از هـمه بندگي ها و قيد و بندهاي دست و پاگير و حرکت در مسير تکامل و تعالي و سعادت همه جانبه دنيوی و اخروی است.«عبوديتي» که جزبا «استعانت» از معبود منان ، توسل به هدايت قرآن و راهکار رسولان (ع) و بهره گيري از سنتـها ، اسـباب و قوانين حـاکم بر نظام هستي و روابـط اجتماعي امکان پذير نيست.و در مسير صراط مسـتقيم جز با عبور از مـوانع « خودکامگی فرمانروايان و فریبکاری فرياد رسان» و «رغـبت» به رحـمت خداوند و «رهبـت» از عذاب او نمي تـوان به نعمت سـربلندي دنيا و سـعادت عقبي دسـت يافت و از ستم گردنکشان و گمراهگري  گمراهان رهايي يافت.

     ابليسيان پيدا و پنهان برسر هر راهی برای گمراهی راهیان راه انبیاء می نشینند و با بهره گیری از شگرفترین شگردها شیطنتشان را نشان می دهند و با بهره گیری از کاراترین ابزارها  «بصر ، بصیرت ، عقول و قلوب» انسان ها را  «تار  و بیمار»  می نمایند و در جهت دستیابی به این هدف سیاست ها و دام هایی دور اندیشانه ای را برسراه ایمانیان و یکتاپرستان می گسترانند.

که بسیار خلاصه به برخی از آن برنامه ها با اقتباس از برداشت امام ابن قیم از آیه ای که خوانده شد اشاره می نمایم.

گام اول : الحاد وانکار وجود خداوند

     چنانچه شياطين پيدا و پنهان بتوانـند انـساني را به انکـار وجود خداوند وادار نمايند ، و نظام هستي را طبيعي و حرکت جهان را بي هدف و بي سرانجام جلوه دهند ، و انسـان هاي محروم از دانش و اندیشه را به دنبال خيالبافي ها و انديشه هاي غير علمي خود بکشـانند ، در واقع آنـان را در اولين  گام به دام انداخته ومانع  تزکیه ، تکامل و سعادت آنان شده اند. امـا کـساني که با بهره گیری از علم و خردورزی در آیات مشهود ، قـدرت و حـکمت معبود، موجود  در آفاق و انفس بیندیشند ، و به«نظم» و هدفداري و هـماهنگي ميان پـديـده ها پی ببرند، و آیات مکتوب در قرآن و سنت خاتم پیامبران را چراغ راه خود نمايند، از اين طرح و دام شياطین جن و انس عبور می کنند و مرحله مهمی را پشت سر می گذارند.

گام دوم : چند خدایی  و بدعتگزاری

براي عالمان و ايمانداران بسيار روشن است که همه احکام شريعت پيامبران بـراي تاميـن خـيرومصلحت فردي‘ اجتـماعي  ‘ معـنوي ‘دنيـوي و اخـروي انسان ها فرود آمده و اصول و کلّیات  ثابت آن با توجه به ماهیتشان هیچگاه هدایتگری خود را ازدست نمی دهند  و کهنه نمی شوند . ازطرفی فروع و جزئیاتش از طریق اجتهاد جمعی و تحقیق کارشناسی باتوجه به تفاوت زمان، مکان و اوضاع و اشخاص قابل تغییر و تفسیر اند و می توانند به تمامی پرسش های نوین در تمامی ابعاد زندگی پاسخگو باشند.

    امّا اگر افرادی ضعيف الایمان یا فریب خورده بیگانگان برخی از احکام ثابت دین را اضافی یا غیرکافی گمان کنند و شریعت را در اصول و مبانی محتاج به قوانین شرق و غرب بشمارند، در واقع پایشان در دام دوم شیاطین گیر افتاده است و از حرکت در صراط مستقیم باز می مانند.

   امّا اگر به قوانین فرود آمده از جانب خداوند آگاه به پیدا و پنهان و اشیاء و انسان ایمان بیاورند، و آنها را بی نیاز از زیاده و نقصان بدانند و کسی و چیزی را در قانونگذاری و عبودیت و استعانت با شریعت شریک ننمایند‘  دام دوم شیطان را با موفقیت طی كرده اند.

گام و دام سوم : گناهان وجرم های بزرگ

     شیاطین  آشکار و نهان برای جلوگیری از رشد و حرکت انسان از هیچ تلاشی کوتاهی نمی ورزند و این بار دام دیگری را در مسیرشان قرار می دهند . و آنان را  به کسب«مال ، مقام ، ثروت و شهوت» از طریق معصیت هایی مانند: تکاثر طلبی ، خودکامکی و طمع  به ثروت و حرمت دیگران، دین فروشی و آدم کشی  و... وسوسه می کنند.

    اما چنانچه  اشخاصی  با  پشتکار و ابتکار به مال و مقامی دست یافتند و آنها را « امانت و مسئولیت» دانستند و برای گسترش «عدالت و سعادت و امنیت» مورد استفاده قرار دادند، مرحله مهم دیگری را طی نموده و شیاطین را در این مرحل نیز ناکام نموده اند.

گام و دام چهارم: عادت دادن به گناهان کوچک

      شیاطین واعوان وانصار شان تلاش می کنند انسانی را که تا به این مرحله پیش آمده و به وجود خداوند ایمان آورده وکسی وچیزی را در صفاتی و تصرفاتی که خاص او هستند شریکش نگردانیده واز بدعت در اصول شریعت وگناهان کبیره پرهیز نموده است.دچارغرور وغفلت کنند واو را به گناهان کوچک عادت دهند .تا از این راه بتوانند با بیشتر شدن گناهانش وبه مرور زمان او را به عقب برگردانند .

    اما اگر او گناه را همچون سم  و ویروسی خطرناک نگاه کند ، وسلامت ایمانی واخلاقی خود را با«استعانت» از «صبر وصلاة» تضمین نماید ،باز شیاطین دامی دیگر را برسر راه  سلوک ایمانی او قرار می دهند .

گام و دام پنجم:افراط در کارهای مباح

   هیچگاه شیاطین و ابلیسیان قسم خورده اهل ایمان به حال خود رها نمی کنند و این بار نیز از دام و  برنامه ضایع نمودن عمر آنها درشب نشیني ها ‘گردش ها ی بی هدف،  ساز و آواز و مطالعه ی کتاب ها، مجلات و تماشای فیلم های و سایت های بی فایده و گاهی بیمارکننده هدرمی دهند ، تا بدین وسیله مانع رشد و تکامل مادی و معنوی آنها بشوند.

   اما چنانچه  اهل ایمان به ارزش و اهمیت عمر خود آگاه باشند و بر اساس برنامه ریزی در امور مهم و مفید و گاهی هم در ورزش و تفريح سالم آن را به کار گیرند و از این دام شیاطین  نیز رهایی یابند ،سبکبال در آسمان ارزش های ایمانی ‘ اخلاقی و زندگی سالم و سازنده پرواز خواهند نمود.

گام و دام ششم : برهم زدن اولویت ها در التزام به مسئولیت ها

   چنانچه انسان های اندیشمند و آگاه هر یک به فراخور موقعیت اجتماعی خود به مسئولیتهاي متعلق به معاش و معاد مشغول شوند و ارزش عمر خود را دریابند ، شیاطین این بار نیز بسیار زیرکانه دامی دیگر را در راه حرکت و تکامل آنها قرار می دهد.

    این دام دام بسیار خطرناکی است که غالباً عالمان ، داعیان و حاکمان بدان مبتلا می شوند و برای برهم زدن و اختلال در برنامه ریزی های فردی‘ اجتماعی ‘ مادی و معنوی . آنان تلاش مي كنند که جایگاه « مهم و مهمتر» را تغییر  دهند ، و  به اصطلاح اصولی ها  « تحسینیات » را بر « حاجیات » و «حاجیات » بر «ضروریات»  مقدم  بدارند . وبا پرداختن به کارها و امور مهم ، مسئولیتها و کارهای مهمتر را به دست فراموشی بسپارند .

      اما چنانچه اهل ایمان مسئولیت ها ی فردی , اجتماعی , مادی و معنوی خود را زمان بندی نمایند ، و اولویت ها را مراعات و مهمتر را بر مهم مقدم بدارند . مرحله ی بسیار حساس و سرنوشت سازی را با موفقیت پشت سر نهاده و دست آوردهای ایمانی و اجتماعی فراوانی را به دست خواهند آورد.

با توجه به اهمیت موضوع  با بهره گیری از دانش و تجربه عالمان و مصلحان به رئوس اولویت های علمی و عملی اصحاب رسالت و دعوت اشاره ای گذرا می نمایم.
1- مقدم داشتن «اصول و کليّات»  بر« فروع و جزئيات»
2- اولويت دادن به « فرائض و واجبات.» در برابر «نوافل و مستحبات »
3-  تکیه نمودن برمسایل« اتحاد و الفت»آميز  و پرهیز از امور« اختلاف و نزاع» برانگيز.
4-  اهتمام به« معني و ماهّيت»در مقابل « شکل و هیئت» عقیده و عبادت.
5-  در پیش گیری  « اعتدال و وسطیت» در برابر« افراط و تفريط و خشم وخشونت».
6- اولویت به «آسانگيري و سهولت» بجای «سختگيري وايجاد نفرت»
7-  اهتمام به « اجتهاد جمعی و تجديد» در برابر«فتاوای فردی و تقليد»
8-  اولویت دادن  به« مباحثات علمی»  در مقابل « مجادلات کلامی »
9- اهتمام به «اندیشه و نو آوری»  در برابر« احساسات و دنباله رویی ».
10-   اولویت دادن به«تحمل وکنار آمدن» با مخالفان  در برابر«تعصب وتحقیر» آنان.
11-  اهتمام به « تعليم و تربيت محبت برانگیز» در مقابل« فتاوا و روایات فتنه انگیز»
12- فرود آمدن از آسمان «خيالات رویایی»، بر روی سرزمين «واقعيات زندگانی»
13-  اولويت دادن به « کيفيّت» در مقابل  « کميّت »  در کار و عبادت
14- پرهیز از «تکبر» و انانيت و توجه به« تواضع» و اخوت.
15-  اولویت  دادن به برنامه ريزي براي «حال و آينده» و کاستن از افتخار به « تاریخ وگذشته»
16- اولويت دادن به  کار « اجتماعي و فرهنگي» بر مسائل « سياسي و روزمرگی» 
17- پرهیز از  «اظهار نظرهای اختلاف برانگيز » و اهتمام به « آراء انتقادی» سازنده و الفت آميز.
18-« محبت با ایمانیان و پیروان صادق دیگر ادیان» و «مجاهدت و مقاومت» عليه تجاوزگران.
19- اولوبت دادن به «رسالت جهاني تمدن اسلامی» بر رویکردها و باورهای« محلي و منطقه اي»
20-  اولویت دادن به « محاسبه ي نفس» در مقابل بيماري « اعجاب به نفس »

دام و گام  نهایی: اذیت و آذار و کشتار

      شیاطین پیدا و پنهان در این گام آخر با تحریک جنود خویش و در راس آنها طواغیت و قدرت پرستان خداناپرست وستمکاران سیاه دل ودنیا ومقام پرستان را برای رویارویی با اهل ایمان بسیج می نمایند ، و به سرکوبی ، فشار و زندان ، اذیت وآزار وگاهی قتل وکشتارشان دست می زنند.

هیچ انسانی حتی پیامبران راه نجاتی از این ستم و سرکوبی  ندارند و تنها راه استعانت از صبر و صلاه و التزام به جهاد و مقاومت همه جانبه بر اساس مشورت و حکمت است و بس.

    و در نهایت تلاش های ابلیسیان در مقابل صبر وصلابت اهل ایمان وامید به رحمت ، نصرت ورضایت خداوند  بی حاصل خواهد بود .

«ویأبی الله الا أن یتمّ نوره ولو کره الکافرون »

از صبر و حوصله شما بسیار سپاسگزارم.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته